Bu yazı, ChatGPT ile Master Prompt, Claude ile WordPress videosunun altına gelen dokuz maddelik bir izleyici yorumundan doğan yazı dizisinin bir parçası. Yorumdaki her soruyu ayrı bir yazıda, kısa ve uygulanabilir biçimde cevaplıyorum.
Yapay zekâ kullanmaya başladığınızdan beri dikkatimi çeken şey, yabancı kelimeleri çok kullanıyorsunuz: Mockup, Master Prompt, Proceed gibi. Bunlar komut mu, yoksa bölüm ismi mi? Ne kadar yabancı kelime hazinemiz olmalı?
Uyarı yerinde ve teşekkür ederim. Yabancı kelimeleri kullanıyorum çünkü araçların arayüzü, dokümantasyonu ve yapay zekânın kendi dili İngilizce; aynı kavramı hep aynı adla çağırmak işi kolaylaştırıyor. Ama gerektiği her yerde Türkçesini de söylemem gerekiyor; bu yazı o borcun ilk taksiti. Kısa cevap: bunlar komut değil, alanın kavramları. Ve tamamı için yirmi otuz kelime yetiyor.
Komut mu, kavram mı?
Yapay zekâya söylediğiniz hiçbir kelime “komut” değil; her şeyi düz cümleyle söylüyorsunuz. “Proceed” bir düğme ya da sihirli kelime değil, sadece “devam et” demek; “Devam et” yazsanız da aynı şey olur. Ama “mockup” gibi kelimeler bir kavramı adlandırıyor ve o kavramı bilmeniz, yapay zekâya ne istediğinizi anlatmanızı kolaylaştırıyor. Aşağıdaki sözlük, videolarda geçen ve geçecek kelimeleri topluyor.
Planlama terimleri
- Prompt (istem, talimat): yapay zekâya yazdığınız her mesaj. “Bana bir iletişim sayfası yap” bir prompt’tur.
- Master Prompt (ana talimat): projenin tüm bilgisini (amaç, sayfalar, renkler, kurallar, o ana kadar yapılanlar) tek belgede toplayan uzun talimat. Her yeni sohbetin başına yapıştırılır.
- Mind Map (zihin haritası): projenin dallara ayrılmış yapısı; sayfa → bölüm → içerik. Master prompt’un ham maddesi.
- Context (bağlam): yapay zekânın o an bildiği her şey; sohbet geçmişi, yüklediğiniz dosyalar, master prompt.
- Token: yapay zekânın metni saydığı birim, kabaca kelime parçası. Limitler token üzerinden hesaplanır; sohbet uzadıkça token artar.
Tasarım terimleri
- Mockup (taslak tasarım): sitenin kodlanmadan önceki görsel taslağı; “böyle mi olsun?” diye bakıp onayladığınız resim. Videolarda yapay zekâ önce HTML mockup üretiyor, onay sonrası WordPress’e geçiyoruz.
- Wireframe (tel çerçeve): mockup’ın renksiz, kutulardan oluşan hâli; sadece yerleşim.
- Hero (giriş bölümü): ana sayfanın en üstteki büyük bölümü; başlık, alt başlık, buton.
- Container (kapsayıcı): Elementor’da öğeleri içine aldığınız kutu; eski “Section / Bölüm” yapısının yerini aldı.
- Responsive (uyumlu): sitenin telefon, tablet ve bilgisayarda düzgün görünmesi.
- Layout (düzen, yerleşim): öğelerin sayfada nasıl dizildiği.
Uygulama terimleri
- Proceed (devam et): yapay zekâ bir adımı gösterip onay beklediğinde verdiğim cevap. Türkçesi de aynı işi görür.
- Approve / Approval (onay): geri alınamaz bir işlemden önce yapay zekânın sizden beklediği evet.
- Deploy (yayına alma): hazırlanan kodu veya eklentiyi canlı siteye kurma.
- Staging (kopya site): canlı sitenin deneme kopyası; yapay zekâ orada çalışır, sonuç canlıya taşınır.
- Plugin / Eklenti, Theme / Tema: WordPress’in bildiğiniz kavramları; İngilizcesi geçtiğinde şaşırmayın.
- Snippet (kod parçası): tek bir işi yapan birkaç satır kod; eklenti kurmadan eklenir.
- Backup (yedek): işe başlamadan önce alınan şey. Her zaman.
Yapay zekâ terimleri
- Model: yapay zekânın kendisi (Claude, GPT vb.). Araç aynı kalırken model değişebilir.
- Agent (ajan, aracı): sadece cevap yazmayan, tarayıcı kullanan, dosya açan, işlem yapan yapay zekâ. Serra bir agent.
- Hallucination (uydurma): yapay zekânın emin gibi konuşup yanlış bilgi vermesi. Doğrulatma alışkanlığının sebebi.
- Rate limit (kullanım sınırı): belirli sürede yapabileceğiniz iş miktarı; “limitiniz bitti” mesajının kaynağı.
Ne kadar kelime yeter?
Yukarıdaki liste otuz kelime bile değil ve videolardaki her şeyi karşılıyor. Kelime hazinesi büyütmek değil, bu kelimelerin neyi adlandırdığını bilmek önemli; çünkü yapay zekâya “mockup yap” dediğinizde o da aynı şeyi anlıyor ve iki taraf aynı dili konuşuyor. Bu sözlüğü ders platformuna kalıcı bir sayfa olarak eklemeyi ve videolarda yeni kelime geçtiğinde buraya işlemeyi planlıyorum.
Kapanış
Listede olmayan bir kelime videoda geçtiyse yorumda yazın, sözlüğe eklerim. Sorunun geçtiği videoyu buradan izleyebilirsiniz; serinin tüm dersleri, prompt dosyaları ve adım adım notlar fbsoftwaresolutions.com.tr/learn/ adresinde. Sorunuz varsa yazının altına yazın; her yorumu okuyorum ve cevaplıyorum.
